Therapieën tegen stress

Mindfulness cursus bron onbekend

Tegen stressklachten kun je veel verschillende therapieën en cursussen volgen. Om je een beetje wegwijs te maken in het aanbod, zetten we een aantal mogelijkheden op een rij.

Stress- en spanningsklachten gaan niet zomaar over. Je zult er iets aan moeten doen. Wat dat ‘iets’ is, hangt vanzelfsprekend af van de ernst en de aard van je klachten. Voor de één is het al voldoende om een paar stapjes terug te doen, terwijl de ander meer handvatten nodig heeft bij het verminderen van spanning. Het is daarom zinvol om te achterhalen wat de oorzaak is van je stress. Neem je teveel hooi op je vork? Zijn er problemen op het werk? Wil je alles altijd perfect doen? Vraagt je drukke gezinsleven teveel? Of is het misschien een combinatie van meerdere factoren? Als je weet wat de klachten veroorzaakt, kun je daar een passende therapie of cursus bij zoeken. Zo pak je je stressproblemen bij de wortel aan.

Mindfulness

Bij mindfulness gaat het om het aanwezig zijn in het hier en nu. Opmerken wat je voelt, ruikt, hoort, ziet en proeft. Mindfulness is het tegenovergestelde van steeds maar doorgaan op de automatische piloot. In plaats daarvan vertraag je je levensritme even. Je komt dichterbij je gevoel, zonder erover te oordelen of er direct gevolg aan te hoeven geven. Je aanvaardt de situatie zoals hij is en creëert zo ruimte om problemen van een andere kant te bekijken. Door dit proces te trainen, leef je intenser en kun je tegelijkertijd makkelijker ontspannen. Je kunt een test doen op onze website om na te gaan hoe mindful je bent. 

Waar?
Vrijwel alle ggz-instellingen in Nederland bieden inmiddels verschillende cursussen, workshops en trainingen mindfulness. Ook zijn sommige psychologen gespecialiseerd in mindfulness.

Download hier en hier een aantal mindfulnessoefeningen die je zelf thuis kunt doen.

Lichaamsgerichte therapie

Bij lichaamsgerichte therapie gaat men ervan uit dat lichaam en geest onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Je leert je meer bewust te worden van signalen van je lichaam en de balans tussen lichaam en geest. Binnen de lichaamsgerichte therapie bestaat er een groot aantal richtingen, technieken en methoden. De bekendste is haptonomie, waarin veel met aanraking wordt gewerkt. Tijdens een sessie maakt de haptonoom lichamelijk contact met je, door aanraking van bijvoorbeeld je rug, nek, of  hoofd. De beleving van de gevoelens en emoties die daarbij vrijkomen staat centraal. Het toelaten en bewust ervaren van deze gevoelens helpen je het contact met jezelf en de omgeving te herstellen. 

Waar?
Op internet kun je je oriënteren op het aanbod van lichaamsgerichte therapieën bij jou in de buurt. Kijk goed wat jou aanspreekt, en of een behandelaar ook wel echt gekwalificeerd is. Voor lichaamsgerichte therapeuten zijn geen officiële erkenningen of registraties. Je moet dus zelf bepalen of iemand geschikt is als therapeut. Hierbij kun je op een aantal zaken letten: wat voor opleiding heeft de therapeut gedaan? Is hij/zij ervaren? Is hij/zij aangesloten bij een beroepsvereniging? Heeft deze beroepsvereniging opleidingscriteria, kwaliteitseisen, een gedragscode en een klachtenregeling? Ben je aanvullend verzekerd voor alternatieve zorg? Dan vergoedt je zorgverzekeraar soms de lichaamsgerichte therapie.

Stress- en timemanagement

Een cursus of training timemanagement is erop gericht om op het werk efficiënter met tijd om te gaan. Je leert doelen stellen, plannen en prioriteiten bepalen. Je krijgt inzicht in je eigen stressvalkuilen en je oefent in vaardigheden die nodig zijn om effectief om te gaan met je tijd. Ook bestaat er ‘timemanagement voor gezinnen’ en cursussen die zich meer richten op het vinden van een balans tussen werk, gezin, relatie en een sociaal leven. Een cursus stressmanagement richt zich meer op het hanteren van een gezond stressniveau. Wat zijn jouw grenzen, hoe blijft het leuk en hoe kun je dit onder controle houden?

Waar?
Meestal biedt je werkgever een cursus stress- of timemanagement aan, maar je kunt natuurlijk ook zelf op zoek gaan. Er zijn veel overlappende trainingen en cursussen met titels als: Persoonlijke effectiviteit, Assertiviteit en Omgaan met stress en werkdruk. Kijk welke het beste bij jouw situatie past. Overleg met je werkgever over de mogelijkheden en vergoedingen. Veel ggz-instellingen geven trainingen ‘omgaan met stress’.

Adem- en ontspanningstherapie

Binnen het alternatieve zorgcircuit zijn veel ademtherapieën te vinden zoals ‘transformational breathing’ of ‘verbonden ademhalen’. Over het effect van deze methoden zijn de meningen verdeeld. Een meer praktische ademhalingstherapie die zijn effectiviteit zeker heeft bewezen is de methode van Dixhoorn. Deze methode richt zich op het bewust worden van de ademhaling en mentale en fysieke spanning. Door oefeningen te doen herstel je het contact met je lichaam. Ook andere ontspanningscursussen zoals ‘Bewust ontspannen’ of ‘Bewegen en ontspannen’ kunnen je goed helpen meer controle te krijgen over de spanning in je lichaam.

Waar?
Een fysiotherapeut geeft de ontspanningscursussen vaak in een groep. Ook oefentherapeuten Mensendieck en Cesar zijn vaak gespecialiseerd in ademhaling en ontspanning. Kijk voor het aanbod in jouw omgeving op internet.

Psycholoog

Je kunt naast stress ook psychische klachten hebben, bijvoorbeeld angst, paniek of depressie. Dan is het goed om eens met een erkend eerstelijns psycholoog te gaan praten. Samen met je psycholoog bespreek je wat jouw klachten zijn en wat voor jou de beste behandelmethode is. Dat kan bijvoorbeeld cognitieve gedragstherapie of rationele emotieve therapie (RET) zijn. Vaak combineert een psycholoog meerdere methodes.  

Waar?
Let er bij je zoektocht op dat de beroepstitels ‘psycholoog’ en ‘therapeut’ onbeschermd zijn. Dit betekent dat iedereen zich zo kan noemen. Staat er gezondheidszorgpsycholoog (GZ-psycholoog), psychotherapeut of klinisch (neuro)psycholoog? Dan is de psycholoog BIG-geregistreerd. Een BIG-registratie betekent kwaliteit en professionaliteit. Een registratie bij het NIP (Nederlands Instituut voor Psychologen) geeft in ieder geval aan dat iemand een erkende opleiding heeft gevolgd en zich houdt aan de gedragsregels van het NIP.

Coaching

Een coach kun je bezoeken als je géén psychische klachten hebt, maar wel begeleiding wilt bij je persoonlijke ontwikkeling. Omdat je bijvoorbeeld meer uit het leven wilt halen, twijfelt over je relatie of werk of omdat je erachter wilt komen wat je echt belangrijk vindt. Bij vragen of problemen over je werk kun je een loopbaancoach bezoeken.

Waar?
Coaching is een vrij beroep, iedereen mag deze titel gebruiken. Voor coaches zijn er (nog) geen officiële erkenningen of registraties. Of iemand een goede coach is, moet je dus zelf bepalen. Wel kun je op een aantal zaken letten: Wat voor opleiding heeft de coach gedaan? Is hij/zij ervaren? Is hij/zij aangesloten bij een beroepsvereniging? Heeft deze beroepsvereniging opleidingscriteria, kwaliteitseisen, een gedragscode en een klachtenregeling? Kun je eerst een vrijblijvend kennismakingsgesprek krijgen? Oriënteer je goed voordat je met een coach in zee gaat. Coaching krijg je niet vergoed van je zorgverzekeraar.