Zelfdoding

Hartjes suicide Pexels

In 2016 maakten 1.894 mensen in Nederland een einde aan hun leven. Het aantal mensen dat aan zelfdoding (andere termen: zelfmoord, suïcide) denkt, ligt veel hoger. Boven de 400.000. Van deze mensen doet bijna een kwart een suïcidepoging.

Bijna iedereen krijgt weleens te maken met iemand die het niet meer ziet zitten. Bij sommige mensen is die wanhoop zo intens, dat ze rondlopen met plannen om een eind aan hun leven te maken. Ze zijn dan suïcidaal. Een enkeling maakt daadwerkelijk een einde aan zijn of haar leven. Misschien ben je van heel dichtbij bij zo’n situatie betrokken. Bijvoorbeeld omdat je partner, kind, vriendin, collega of leerling erg somber is en zegt dat hij of zij het niet meer ziet zitten.
 
Te voorkomen?
Je maakt je zorgen. Je vraagt je af hoe je kunt voorkomen dat die persoon daadwerkelijk een einde aan zijn of haar leven maakt. Op welke signalen moet je letten? Doe je er goed aan je zorgen en vermoedens te bespreken? Misschien heeft je naaste al eens een suïcidepoging gedaan. Als die poging geslaagd is, worstel je nu misschien met verdriet, boosheid, schuldgevoelens en zelfverwijt.
 
Intens lijden
Soms hoor of lees je dat iemand ervoor heeft gekozen een einde aan zijn of haar leven te maken. Dat woordgebruik klopt eigenlijk niet. Want zelfdoding is geen keuze. Het is een manier om een einde te maken aan een ondraaglijke situatie. Mensen doen het omdat ze in hun beleving niet anders meer kunnen. Gevoelens van grote somberheid, radeloosheid, wanhoop en uitzichtloosheid beheersen hun bestaan. Het leven is voor hen een hel en daar willen ze uit.
 
Opeenstapeling van problemen
De gevoelens van somberheid en wanhoop kunnen te maken hebben met psychische aandoeningen, schokkende en pijnlijke gebeurtenissen en/of grote tegenslagen of teleurstellingen. Iemand kan ook diep wanhopig zijn door het verlies van een dierbaar persoon, zoals een partner of kind. Of door grote schaamte, het gevoel geen kant uit te kunnen, eenzaamheid, isolement of andere uitzichtloze, sociale omstandigheden. Meestal gaat het om een opeenstapeling van problemen en ervaringen. Maar het kan ook volstrekt onduidelijk zijn waar de gevoelens van wanhoop vandaan komen. Dat maakt ze niet minder hevig, maar vaak wel moeilijker te begrijpen.
 
Signaal serieus nemen
Bij veel mensen bestaat het idee dat iemand die veel aan zelfdoding denkt of erover praat, nooit echt een einde aan zijn of haar leven zal maken. Dat is een misverstand. Elke uitspraak in deze richting is een signaal dat serieus genomen moet worden.
 
Weloverwogen of impulsief?

De meeste mensen die een einde aan hun leven maken, doen dat onverwacht en impulsief. Zo lijkt het voor hun omgeving. Maar echt impulsief is zelfdoding zelden. Meestal loopt iemand al maanden of jaren met plannen rond. Tot de laatste weerstand door een bepaalde gebeurtenis gebroken wordt.
 
Een heel kleine groep mensen stapt uit het leven nadat ze de balans hebben opgemaakt. Deze mensen zijn tot de conclusie gekomen dat ze niets meer van het leven te verwachten hebben.

Lees ook: