Agorafobie

Agorafobie wordt ook wel straatvrees of pleinvrees genoemd. Letterlijk betekent agorafobie angst voor pleinen. Maar meestal wordt met agorafobie mensen bedoelt die niet goed naar buiten durven. 

Als je straatvrees hebt, dan krijg je last van angst op plaatsen waar je niet goed weg kan komen. Je gaat dan plekken en situaties ontwijken waarin ontsnappen moeilijk is. Of je gaat plekken en situaties uit de weg waarin geen hulp beschikbaar is als er een paniekaanval of paniekachtige symptomen optreden.
 
Agorafobie is een angststoornis. Veel mensen met agorafobie hebben ook andere psychische problemen, zoals andere angststoornissen of depressie.

• De gevreesde situaties roepen bijna altijd angst op.
• De gevreesde situaties worden bewust vermeden of alleen verdragen met begeleiding van een bekende of met intense angst.
• De angst is buiten proportie ten opzichte van het werkelijke gevaar.
• De angst of de vermijding houdt lang aan en duurt meestal ten minste 6 maanden.
• De angst of de vermijding beperkt iemand in het dagelijks leven of op het werk. 
• De angst kan niet beter worden verklaard door de aanwezigheid van kenmerken van een andere psychische stoornis.

Mensen met een ernstige vorm van agorafobie kunnen aan huis gebonden raken doordat zij echt niet meer naar buiten durven. Zij raken daardoor volledig afhankelijk van de hulp van anderen. Dit is bij meer dan een derde van de mensen met agorafobie het geval.

Voorbeelden van situaties die vermeden worden door mensen met agorafobie zijn:

• Gebruik maken van (openbaar) vervoer
• Zich in een open ruimte bevinden zoals een parkeerplaats of een marktplein
• Zich in een afgesloten ruimte bevinden zoals een winkel of bioscoop
• Te midden van een menigte of een rij wachtenden staan
• Alleen buitenshuis zijn 

Mensen met agorafobie raken intens angstig in tenminste twee van de bovenstaande situaties. De angst kan daarbij de vorm aannemen van een paniekaanval.

Voor het ontstaan van agorafobie is niet één oorzaak aan te wijzen. Wel is er, net als bij het ontstaan van andere angststoornissen, een verband tussen negatieve of stressvolle gebeurtenissen (tijdens de kinderjaren). 

Denk hierbij aan:

• scheiding van ouders
• het overlijden van een familielid
• een beroving op straat
• een onverwachte paniekaanval in een winkel

Agorafobie is voor ruim 60% erfelijk. Als een van de ouders agorafobie heeft, heeft het kind ook meer kans om agorafobie te ontwikkelen.

Om van je agorafobie, ook wel straatvrees of pleinvrees, af te komen is het belangrijk dat je hulp zoekt. De eerste stap is contact op te nemen met je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een professionele hulpverlener die samen met jou gaat kijken naar therapie. 

Een veelvoorkomende therapie bij agorafobie is cognitieve gedragstherapie. Er bestaan verschillende vormen van cognitieve gedragstherapie. De vorm die de voorkeur heeft bij agorafobie is exposure in vivo.

Maar er zijn ook andere behandelingen die helpen bij angststoornissen.

• Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies over je straatvrees of die van een naaste? Neem anoniem contact op met de MIND Hulplijn.
• Ben je op zoek naar ontmoeting, kennisdeling en belangenbehartiging dat bijdraagt aan herstel van mensen met overmatige angst? Kijk bij ADF stichting (angst, dwang en fobie).
• Algemene tips bij angst