Eetstoornis

Je eet weinig omdat je bang bent om aan te komen. Vaak probeer je ook extra calorieën kwijt te raken door veel te bewegen of laxeermiddelen te gebruiken. Ondanks ondergewicht kan je jezelf als te dik zien. Ook als je een gezond gewicht hebt, kun je nog last hebben van anorexia door strenge eetregels en obsessieve gedachten over eten.

Lees meer over anorexia

Je hebt regelmatig eetbuien waarbij je het gevoel hebt de controle te verliezen. Daarna probeer je te compenseren door te braken, laxeermiddelen te slikken of extreem te sporten. Je gewicht is vaak normaal.

Lees meer over boulimia

Je hebt terugkerende eetbuien waarbij je veel en snel eet, ook als je geen honger hebt. Je kan zelfs dooreten totdat er een onaangenaam vol gevoel ontstaat. Je hebt niet het idee dat je hier controle over hebt. Na zo’n eetbui voel je je vaak schuldig of somber, maar je probeert het eten niet kwijt te raken, zoals bij boulimia. Dit kan leiden tot overgewicht. Dit wordt eetbuistoornis of Binge Eating Disorder (BED) genoemd.

Je bent obsessief bezig met gezond eten. Hierdoor eet je eenzijdig en krijg je te weinig voedingsstoffen binnen, wat kan leiden tot lichamelijke klachten, zoals ondergewicht, haaruitval of problemen met je maag en darmen. Ook kan je zo erg bezig zijn met gezond eten dat het dwangmatig wordt, waardoor je de dingen in dagelijks leven niet meer goed kan doen. Orthorexia is nog geen officieel erkende eetstoornis, maar het kan doorslaan naar een andere eetstoornis zoals anorexia.

Je eet dingen die geen voedsel zijn, zoals stenen, zand, klei, aarde, verf, ontlasting, krijt, magneten of papier. Dit kan zorgen voor ernstige lichamelijke problemen, maar heeft niets te maken met gewicht of uiterlijk. Als je pica hebt dan eet je naast deze niet-eetbare dingen ook 'gewoon' eten. 

Je laat voedsel steeds van je maag terugstromen naar je mond, waarna je het opnieuw kauwt, doorslikt of uitspuugt. Dit is anders dan overgeven, waarbij de inhoud van je maag met kracht naar buiten komt.

Ruminatiestoornis komt meestal bij kinderen voor, maar er zijn ook volwassenen die hier last van hebben. In veel gevallen treedt de stoornis op bij autisme of een verstandelijke ontwikkelingsstoornis. Het ‘rumineren’ kan een manier van zelfstimulatie zijn. Dat is een manier om om te gaan met prikkels. 

Kinderen die last hebben van deze stoornis kunnen achterblijven in groei en gewicht. Ook bij volwassenen komt gewichtsverlies voor. Andere lichamelijke klachten die je kan krijgen bij een ruminatiestoornis zijn bijvoorbeeld: vitamine- en mineralentekort, uitdroging, problemen met je gebit en je slokdarm. Uit schaamte voor het rumineren wil je soms ook niet meer met anderen eten, wat je eenzaam kan doen voelen.

Je eet heel weinig van of vermijdt bepaald voedsel vanwege de textuur, smaak of kleur. Hierdoor kan je gewicht verliezen, groeiproblemen hebben of voedingstekorten krijgen. Anders dan bij bijvoorbeeld anorexia en boulimia, hou je je niet bezig met gewicht of uiterlijk. Je kan moeite hebben om sociale activiteiten te ondernemen, zoals uit eten gaan. Deze stoornis wordt ook wel ARFID genoemd, de afkorting van het Engelstalige avoidant/restrictive food intake disorder.

NAO staat voor ‘Niet Anderszins Omschreven’. Dit betekent dat je wel een eetstoornis hebt, maar je klachten niet precies passen bij anorexia, boulimia of een andere specifieke eetstoornis.

Er is niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen voor het ontstaan van een eetstoornis. Verschillende factoren en het samenspel daartussen bepalen of iemand uiteindelijk een eetstoornis ontwikkelt. Voorbeelden van deze factoren zijn de omgeving, ingrijpende gebeurtenissen en persoonlijke eigenschappen. Ook speelt mogelijk erfelijke aanleg een rol, onderzoek daarnaar staat nog in de kinderschoenen. 

Eetstoornissen, zoals anorexia, boulimia en de eetbuistoornis, ontstaan vaak in of na de puberteit, een levensfase met grote veranderingen, maar kunnen ook eerder of later ontstaan. Persoonlijke eigenschappen, zoals een negatief zelfbeeld, perfectionisme en het moeilijk vinden om emoties te uiten, kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een eetstoornis. Ook kan de manier van opvoeden bijdragen. Bijvoorbeeld doordat het binnen het gezin belangrijk is om te presteren of doordat er weinig over emoties wordt gepraat. Daarnaast kan het meemaken van een traumatische ervaring meespelen. Andere omgevingsfactoren die een eetstoornis kunnen versterken zijn het huidige schoonheidsideaal, de grote verkrijgbaarheid van eten en de sociale druk rondom diëten (zoals hypes op scholen om niet te eten tijdens de lunchpauzes).

Je onderzoekt je gedachten over eten, je zelfbeeld en je gewicht. Kloppen deze gedachten wel? Door hier anders naar te kijken, krijg je meer inzicht en leer je stap voor stap een gezonder patroon aan. Vaak werk je met concrete doelen. Lees meer over cognitieve gedragstherapie.

Hierbij worden je omgeving (zoals je partner, ouders of vrienden) betrokken. Dit helpt om steun te krijgen en beter met elkaar te communiceren. Systeemtherapie wordt vaak gecombineerd met individuele therapie. Lees meer over systeemtherapie.

Hierin praat je met anderen die ook een eetstoornis hebben. Dit kan zorgen voor herkenning en steun. Ook is het een veilige plek om dingen te oefenen.

Soms schrijft een arts antidepressiva voor, vooral als je naast je eetstoornis last hebt van een depressie. Medicatie wordt eigenlijk altijd gecombineerd met psychotherapie, omdat therapie de kern van het probleem aanpakt. Lees meer over medicijnen.