Gamen en mentale gezondheid
Voor veel mensen is gamen een leuke en ontspannende bezigheid. Maar soms kan gamen te veel ruimte innemen in je leven. Dan kan het invloed hebben op je mentale gezondheid, je relaties of je dagelijks leven. Op deze pagina lees je wat gamen met je mentale gezondheid kan doen, wat de voordelen zijn, wanneer gamen een probleem wordt en waar je terechtkan voor hulp.
Waarom gamen mensen?
Mensen gamen om verschillende redenen. Bijvoorbeeld omdat het leuk is, ontspant of afleiding geeft. Gamen kan ook helpen om even niet bezig te zijn met stress, sombere gevoelens of problemen in het dagelijks leven.
Veel games zijn zo gemaakt dat je steeds doelen haalt, punten scoort of beloond wordt. Dat kan een goed gevoel geven. Online games bieden daarnaast contact met anderen, samenwerken of competitie. Voor sommige mensen is gamen ook een manier om anderen te laten zien ergens goed in te zijn.
Wat is het effect van gamen op je mentale gezondheid?
Gamen kan invloed hebben op hoe je je voelt, hoe je denkt en hoe je omgaat met stress en emoties. Gamen kan zowel positieve als negatieve effecten hebben op je mentale gezondheid. Dat verschilt per persoon, per game en per hoeveelheid tijd die je speelt.
Er zijn geen resultaten gevonden. Controleer de spelling of probeer een andere zoekterm.
- Het kan ontspanning geven en stress verminderen
- Je kan er plezier en een tevreden gevoel uit halen
- Sommige games helpen bij concentratie, probleemoplossend denken of samenwerking
- Je leert omgaan met verlies, teleurstelling, uitdagingen en je ontwikkelt doorzettingsvermogen.
- Online gamen kan zorgen voor sociale contacten en een gevoel van erbij horen
Gezond gamen betekent dat het één van de dingen is die je doet, naast school, werk, slaap, bewegen en sociale contacten.
Als gamen uit balans raakt en te veel tijd of energie kost, kunnen er ook nadelen ontstaan, zoals:
- Het kan zorgen voor onrust of prikkelbaarheid
- Je kan slechter slapen en je vaker moe voelen
- Je kan minder zin krijgen in andere activiteiten die je eerst leuk vond
- Er kunnen spanningen of ruzies ontstaan met mensen om je heen
- Je kan je eenzamer gaan voelen
- Het kan invloed hebben op hoe het gaat op school of op je werk
Dit gebeurt vooral als gamen andere belangrijke dingen in je leven vervangt, zoals rust, beweging of contact met anderen.
Wanneer is gamen een probleem?
Het gaat niet alleen om hoeveel uur je speelt, maar vooral om de gevolgen. Als je het gevoel hebt geen controle meer te hebben over je gamegedrag, en gamen zorgt voor stress, ruzie of gezondheidsklachten, is het tijd om stil te staan bij je gamegedrag.
Er wordt nog veel onderzoek gedaan of een gameverslaving bestaat en wat het precies is. Toch kan gamen voor grote problemen zorgen. Als je je herkent in onderstaande kenmerken voor een langere periode, dan heb je mogelijk last van problematisch gamegedrag:
- Je bent vaak bezig met gamen in je gedachten (ook als je niet speelt)
- Je voelt je onrustig, prikkelbaar of somber als je niet kan gamen
- Je hebt steeds meer tijd nodig om te gamen om hetzelfde plezier te voelen
- Het lukt niet om te minderen of te stoppen, ook al neem je je dat wel voor
- Je verliest door het gamen interesse in andere hobby’s of activiteiten die je daarvoor leuk vond om te doen
- Je blijft gamen ondanks problemen met school, werk of relaties met familie en vrienden
- Je liegt tegen anderen over hoeveel je gamet
- Je gebruikt gamen om te ontsnappen aan negatieve gevoelens, zoals schuldgevoelens, angst, spanning of machteloosheid
- Je hebt door het gamen een belangrijke relatie, baan, opleiding of andere kans in gevaar gebracht of verloren
Hoe ontstaat problematisch gamen?
Gamen begint meestal gewoon als iets leuks om te doen in je vrije tijd. Voor de meeste mensen blijft het ook daarbij. Maar bij sommige mensen kan gamen langzaam een steeds grotere rol gaan spelen. Dat gebeurt niet zomaar en het ligt nooit aan één oorzaak. Vaak gaat het om een combinatie van dingen die samenkomen.
- Hoe je brein werkt: Games zijn zo ontworpen dat ze een gevoel van beloning kunnen opwekken. Sommige mensen zijn daar gevoeliger voor. Zij voelen die beloning sterker en krijgen sneller de neiging om door te blijven spelen.
- Hoe je je voelt: Als je veel stress hebt, je somber voelt, angstig of onzeker bent, kan gamen helpen om daar even niet mee bezig te zijn. Het lijkt dan rust te geven, maar die gevoelens verdwijnen meestal niet.
- Je omgeving: Games zijn altijd beschikbaar, vooral online. Soms voel je druk vanuit het spel of van andere spelers om door te gaan. Ook problemen thuis, op school of werk, of weinig steun van anderen kunnen ervoor zorgen dat je meer gamet.
Het verschilt per persoon hoe snel je problemen krijgt met gamen. Het hangt af van hoe deze dingen samenkomen in jouw leven. Veel gamen betekent niet automatisch dat er een probleem is, maar als gamen steeds belangrijker wordt dan andere dingen in je leven, kan het goed zijn om daarbij stil te staan en er iets tegen te gaan doen.
Hoe verminder je het gamen?
Voor veel mensen is stoppen met gamen niet nodig. Zij ervaren weinig of geen problemen door het gamen en het levert hun juist plezier op. Maar merk je dat het gamen je problemen geeft? Dan is het goed om te minderen, anders om te gaan met het gamen of te stoppen. Deze tips kunnen je helpen, maar het is ook belangrijk om professionele hulp te zoeken als het je niet zelf lukt te minderen:
- Erken dat gamen te veel invloed heeft: De eerste stap is toegeven aan jezelf dat gamen problemen geeft, bijvoorbeeld met je slaap, school, werk of relaties.
- Kijk wanneer en waarom je gamet: Sta stil bij momenten waarop je de drang voelt om te gamen. Doe je dat uit verveling, stress, eenzaamheid of somberheid? Als je weet wanneer je deze drang voelt opkomen, en welke gevoelens gamen verlicht of juist geeft, kan je zoeken naar andere manieren om met die gevoelens om te gaan.
- Maak duidelijke afspraken met jezelf: Begin met haalbare doelen om het gamen te verminderen, zoals:
- vaste gamemomenten
- een maximale speeltijd per dag
- niet gamen laat op de avond
- pas gamen als andere verplichtingen, zoals werk of school, zijn afgerond
- gebruik een timer, instellingen of apps om je hierbij te helpen.
- Verhoog de drempel: Verwijder tijdelijk games, zet meldingen uit of verplaats je console of computer. Dat helpt om minder automatisch te gaan gamen.
- Zorg voor alternatieven : Bedenk vooraf welke gezonde dingen je kan doen als je negatieve gevoelens hebt en de drang voelt om te gamen, zoals sporten, muziek luisteren, met iemand afspreken of een serie kijken. Dit kan helpen de drang te verminderen.
- Praat erover: Praten met iemand die je vertrouwt kan steun geven, bijvoorbeeld een familielid of een vriend. Dit kan ook spannend zijn. Vraag onze tips aan: Praten over hoe je je voelt aan.
Wanneer moet je hulp zoeken en waar vind je hulp?
Zoek hulp als je de controle over gamen verliest, gamen invloed heeft op je gezondheid, school, werk of relaties of als stoppen/minderen niet lukt, terwijl je dat wel wilt.
Waar vind je hulp in Nederland?
- Huisarts: eerste stap voor advies en doorverwijzing
- Praktijkondersteuner ggz (POH ggz) in de huisartsenpraktijk: gesprekken over mentale klachten
- Verslavingszorg: behandeling en begeleiding
- MIND Hulplijn: gratis en anoniem advies via telefoon, chat, mail of WhatsApp
- Gameninfo.nl: betrouwbare informatie via https://www.gameninfo.nl
Er zijn geen resultaten gevonden. Controleer de spelling of probeer een andere zoekterm.
Veelgestelde vragen over gamen en je mentale gezondheid
Laat merken dat je je zorgen maakt zonder te oordelen. Stel open vragen en luister. In onze extra online informatie vind je tips voor naasten van mensen die te maken hebben met verslavingen.
Wil je jouw persoonlijke situatie bespreken met een professional? Neem dan gratis en anoniem contact op met de MIND Hulplijn.
- Het is belangrijk dat gamen niet in de weg gaat staan van slapen, studie, werk of andere dagelijkse dingen, bewegen en sociale contacten.
- Plan vaste gamemomenten.
- Let op signalen van stress of vermoeidheid.
- Praat erover als gamen te belangrijk wordt.
- Massively Multiplayer Online Role-Playing Games (MMORPG): dit zijn online role-playing games waarbij spelers in een virtuele wereld met elkaar kunnen communiceren en samenwerken. Bijvoorbeeld het spel World of Warcraft.
- Mobile games: Het spelen van spelletjes op je smartphone of tablet.
- E-sports: dit zijn wedstrijden waarin spelers tegen elkaar strijden. Je kan veel tijd zijn aan het zelf meedoen, kijken naar wedstrijden of volgen van hun favoriete spelers.
- Online gokspellen: dit zijn spelletjes die gebruik maken van gokspelmechanismen, het verdienen of verliezen van beloningen.
- Console of PC: dit zijn games op specifieke gamingplatformen zoals Nintendo, Xbox, PlayStation of personal computers.
- Betere voorlichting geven over gezond gamen
- Jongeren beschermen tegen verslavende game-elementen
- Zorgen dat mensen snel hulp kunnen krijgen
- Onderzoek doen naar de effecten van gamen op de mentale gezondheid
Bij MIND zetten we ons samen met onder andere Stichting het Zwarte Gat in voor goede voorlichting, ondersteuning en passende zorg voor mensen met verslavingsproblemen. Ook zijn we ervoor hun naasten.
Deze pagina is inhoudelijk tot stand gekomen met de hulp van Nora de Bode, PhD kandidaat Neuroscience of Addiction Lab, Erasmus Universiteit Rotterdam.
