Slaapstoornis

Insomnie, oftewel chronische slapeloosheid, is verreweg de meest voorkomende slaapstoornis. Hierbij heb je moeite met inslapen en/of doorslapen en ben je overdag niet uitgerust. Om te spreken van insomnie moeten de klachten minstens drie maanden aanwezig zijn.

Last van slapeloosheid? Vraag onze gratis flyer met tips en adviezen bij slapeloosheid aan.

Als je hypersomnie hebt, dan kun je overdag moeilijk wakker blijven. Je slaapt ’s nachts en overdag erg veel, maar blijft toch slaperig.

Als je slaapapneu hebt, stop je ’s nachts soms seconden tot een paar minuten met ademen. Je schrikt dan wakker en gaat weer ademhalen. Door het plotseling veel lucht naar binnen zuigen, snurk je erg hard. Overdag voel je je vaak slaperig.

Als je narcolepsie hebt, heb je overdag plotselinge, onweerstaanbare slaapaanvallen. Je voelt je eigenlijk steeds slaperig. Ook kun je opeens een spierverslapping krijgen. Je zakt dan plotseling in elkaar. Dat gebeurt meestal bij een heftige emotie, zoals hard lachen of boosheid.

Bij restless legs heb je een irriterend, branderig gevoel in je benen. Bij het bewegen van je benen gaat het nare gevoel weg. Maar zodra je stopt met bewegen, komt het nare gevoel weer terug. Vaak komen deze klachten ’s avonds en ’s nachts voor, waardoor je slecht slaapt.

Als je pavor nocturnus hebt, heb je in je slaap last van angstaanvallen. Je wordt plotseling wakker met een paniekerige schreeuw en maakt dan een verwarde indruk. Pavor nocturnus komt vooral voor bij kinderen en verdwijnt meestal bij het ouder worden.

Naast bovenstaande slaapstoornissen zijn er slaapstoornissen die samenhangen met een psychisch probleem, zoals een depressie, bipolaire stoornis, angststoornis of psychose. De meest voorkomende klachten zijn slaapgebrek door slecht inslapen, vroeg wakker worden of 's nachts vaak wakker worden. Soms slapen mensen met psychische problemen juist langer dan normaal.

Slaapproblemen kunnen samenhangen met lichamelijke ziekten, zoals diabetes of een schildklieraandoening. Ook door het gebruik van medicijnen, drugs of alcohol kunnen slaapproblemen ontstaan. Of lichamelijke klachten, zoals pijn en benauwdheid, kunnen ervoor zorgen dat je slecht slaapt.

Stress en spanningen zorgen ervoor dat je steeds alert bent. Als je gespannen bent, is het lastig om in slaap te komen. Spanning kun je voelen door tal van oorzaken: een hoge werkdruk, zorgen over geld of de opvoeding van je kinderen, relatieproblemen etc.

Leefgewoonten waardoor je slechter slaapt zijn roken en koffie of zwarte thee drinken. Nicotine, cafeïne en theïne zijn stoffen die je extra ‘wakker’ houden. Ook veel suikers (frisdranken), veel zout eten, te laat of te veel eten of zonder eten naar bed gaan zorgen ervoor dat je moeilijker slaapt. Hetzelfde geldt als je ’s avonds laat nog actief bezig bent, zoals met sporten of achter de computer spelletjes doen of mailen.

Traumatische gebeurtenissen zijn bijvoorbeeld een ongeluk, inbraak of het overlijden van een geliefd iemand. Dit kan zorgen voor slaapstoornissen, zoals insomnie (chronische slapeloosheid) en/of nachtmerries.

Leeftijd speelt ook een rol bij de slaap. Oudere mensen komen minder snel in slaap en slapen minder diep. Als je ouder bent, word je vaker wakker en heb je vaak minder behoefte aan slaap. Dit komt omdat je minder doet en vaker tussendoor slaapt. Als je dan bijvoorbeeld net zo lang probeert te slapen als toen je jonger was, kun je slaapproblemen krijgen.

Als je last hebt van slapeloosheid raak je op den duur in een vicieuze cirkel. Overdag kun je je slecht concentreren en presteer je minder. Hierover pieker je dan vaak ’s nachts. Ook zie je steeds meer op tegen het slapengaan en ontwikkel je een verkeerd slaapgedrag. Je gaat bijvoorbeeld altijd ’s nachts uit bed. De angst niet te kunnen slapen, maakt de stress alleen maar erger en de slaapproblemen worden erger. Zo kan een slaapstoornis blijven bestaan, terwijl de oorspronkelijke aanleiding al lang verdwenen is.

Alcohol helpt om in slaap te komen, maar zorgt ook voor een lichte en onrustige slaap. Als je alcohol gedronken hebt, word je ’s nachts vaker wakker en voel je je ’s ochtends niet uitgerust. Gebruik je vaak een slaapmutsje om in slaap te komen? Dan zul je merken dat je steeds meer alcohol nodig hebt om in slaap te komen.

Wanneer je een slaapstoornis hebt, kan je huisarts je aanraden een slaapcursus te volgen. Veel thuiszorginstellingen geven slaapcursussen in een groep. In deze cursus krijg je inzicht in je gedachten over slapen. Ook krijg je inzicht in je houding tegenover slapen: wat vind je eigenlijk van slapen? Je leert wat je zelf kunt doen om beter te slapen, zoals ontspannings- en ademhalingsoefeningen. Actief bezig zijn met je slaapprobleem en contact met lotgenoten kan je helpen de vicieuze cirkel te doorbreken. Via sommige zorgverzekeraars kun je online een cursus volgen. 

Bij ernstige slaapproblemen kun je een onderzoek krijgen in een speciale slaapkliniek. Daar wordt gekeken naar je slaappatroon. Daarna krijg je advies en een eventuele behandeling. Vraag je huisarts voor de mogelijkheden.

Soms krijg je slaap- of kalmeringsmiddelen van je huisarts. Een slaapmiddel is een hulpmiddel. Dit betekent dat de slaapstoornis niet weggaat door de medicijnen. Je komt er alleen beter door in slaap. Deze medicijnen hebben bijwerkingen als vermoeidheid, concentratieproblemen en slaperigheid. Je mag ze vaak ook niet langer dan een paar weken gebruiken. Het is dus verstandig om naast medicatie ook te kijken naar de oorzaken van jouw slaapstoornis. 

Bekijk hier objectieve informatie van KenMed over benzodiazepines

Door regelmatig te bewegen verlaag je je spierspanning in je lichaam. Heb je veel spanning in je lijf dan vertelt je lichaam aan je hersenen dat ze alert moeten zijn. Wat weer zorgt voor meer spanning in je lijf. Door te bewegen onderbreek je dit systeem. Daarnaast zorgt bewegen voor een toename van endorfine, het anti-stress hormoon dat je kalmeer.