Assertiviteit

Jonge man weg bomen Pixabay

Een aantal sociale vaardigheden wordt samengevat onder het begrip 'assertiviteit'. Ze zijn van groot belang in het voorkomen van stress. Assertief zijn betekent opkomen voor jezelf zonder de gevoelens en belangen van een ander uit het oog te verliezen. Assertiviteit gaat over:

Assertief is niet agressief

We hebben allemaal een eigen manier waarop we omgaan met sociale situaties. De manier waarop je aangeeft wat je van iets of iemand vindt, wat je wilt, wat je nodig hebt van een ander of wat je juist niet wilt.  

Globaal gesproken zijn er drie verschillende manieren. In welke herken jij je het meest?  

Sub-assertief
Sub-assertieve mensen durven niet of nauwelijks voor zichzelf op te komen. Je staat vooral de ander ten dienste. Je houdt te weinig rekening met jezelf en komt daardoor ook vaak tekort in situaties met anderen. Je voelt je ook eerder slachtoffer van je omgeving dan een speler. Dit betekent ook dat je vaak veel opkropt. Het risico: stressklachten en overbelasting. 

Agressief
Agressieve mensen walsen makkelijk over anderen heen, zonder dat soms zelf in de gaten te hebben. Dit is het type mensen waar je aan denkt als je het gewoonlijk over ‘assertief’ hebt. Ze komen uit voor wat ze zelf willen of wat ze van iets vinden zonder rekening te houden met de consequenties voor de ander. Soms is er sprake van de ander kleineren, soms de ander in de hoek drukken. Net als sub-assertiviteit heeft deze manier negatieve consequenties. Het lokt veel afwijzende reacties op en leidt snel tot conflicten en uitsluiting. Ofwel: je maakt er geen vrienden mee en het leidt tot ongezonde stress. 

Assertief
Kenmerkend voor een echt assertieve houding is:

  • Je komt op voor jezelf op een directe, open en redelijke manier door uiting te geven aan wat je voelt, denkt, wilt en niet wilt
  • Je durft je te laten kennen, je gevoelens en kwetsbaarheid te tonen
  • Je voelt je verantwoordelijk voor jezelf
  • Je gaat conflicten niet uit de weg
Maar je blijft bij dit alles tegelijkertijd rekening houden met de gevolgen ervan voor de ander. Je laat de ander uitdrukkelijk in zijn of haar waarde en respecteert de behoeften en wensen van die persoon. Mensen die zich overwegend assertief gedragen en opstellen zullen minder last hebben van stress.